RIP i strategia druku: jak przygotować plik, żeby maszyna wydrukowała go dobrze

Autor: Piotr Jędrzejczyk, AssembleX Industrial Services

W RIP projekt zamienia się w punkty. Tam ustala się rozdzielczość, rastrowanie, limity tuszu i konwersję kolorów, a to kształtuje wydruk na długo przed pierwszą kroplą.

Co robi RIP

RIP bierze plik klienta i zamienia go na dane, które głowice potrafią wydrukować. Przelicza kolory przez profil maszyny, rozdziela je na kanały tuszu, nakłada limity tuszu i krzywe linearyzacji, redukuje obraz do punktów lub poziomów szarości w rozdzielczości maszyny i dostarcza wynik do głowic w rytmie transportu.

Każdy z tych etapów to ustawienie i każde może zepsuć dobry plik albo uratować przeciętny. Najważniejsze ustawienia to rozdzielczość, rastrowanie, limity tuszu i strategia druku.

Rozdzielczość

Rozdzielczość druku dobiera się do zadania: wyższa daje drobniejszy detal, a kosztuje dane i, zależnie od systemu, prędkość. Rozdzielczość pliku w rozmiarze docelowym musi jej odpowiadać. Plik w niskiej rozdzielczości rozciągnięty do rozmiaru płyty nie zyskuje detalu, tylko miękkie, schodkowe krawędzie (rysunek 1).

Rastrowanie (screening)

Rastrowanie decyduje, jak tony zamieniają się w punkty. Regularne, uporządkowane wzory mogą tworzyć widoczne tekstury lub mory na dużych gładkich powierzchniach i mogą wchodzić w interakcję ze strukturą podłoża. Rastry stochastyczne, modulowane częstotliwościowo, rozpraszają punkty nieregularnie, co ukrywa wzory i pomaga też ukryć małe błędy zszycia. Wybór zależy od produktu i od tego, jak gładko ma wyglądać powierzchnia.

Konwersja koloru i limity tuszu

Kolory pliku przelicza się profilem maszyny i wybraną intencją renderowania. Potem nakłada się limity tuszu, na kanał i łączny (rysunek 2). Za dużo tuszu zalewa powierzchnię, zlewa kolory, źle schnie lub utwardza się i destabilizuje proces. W ceramice ilość pigmentu decyduje też o kolorze po wypale, więc limity wynikają z prób wypału, a nie z ekranu.

Rysunek 2. Nałożenie tuszu czterech kanałów koloru ułożone w stos dla jednego tonu. Linia przerywana to łączny limit tuszu. Lewy stos go przekracza i zalałby powierzchnię; prawy to ten sam kolor ze zmniejszoną ilością tuszu poniżej limitu.

Strategia druku

Strategia druku to sposób, w jaki zadanie jest zbudowane na maszynie: jedno- lub wieloprzejściowo, liczba warstw i ich kolejność (baza, kolor, efekt, lakier), kierunek druku, sposób podziału obrazu między głowice oraz przesunięcia rejestrujące kolory względem siebie. Strategię planuje się z myślą o podłożu i procesie, nie tylko o obrazie.

Audyt pliku klienta

Rozdzielczość w rozmiarze docelowym.
Tryb koloru i osadzony profil.
Nadruk (overprint), przezroczystość i czarny tekst.
Rozmiar obrazu względem rozmiaru produktu, z uwzględnieniem spadów i powtórzeń.
Czy kolory mieszczą się w gamucie możliwym do wydrukowania.

Ustawianie nowego zlecenia

Audyt pliku. Sprawdź rozdzielczość, profil i kolory według powyższych punktów.
Wybór trybu druku i rozdzielczości..
Zastosowanie profilu maszyny i intencji renderowania..
Ustawienie limitów tuszu, na kanał i łącznego..
Wydruk testowy w warunkach produkcyjnych, razem z wypałem lub utwardzaniem..
Porównanie ze wzorcem. W RIP poprawiaj tylko to, co do niego należy; usterkę maszyny naprawia się na maszynie.
Zapisanie zlecenia jako szablonu, aby kolejny przebieg startował z tych samych ustawień..

Typowe błędy

Rozciąganie pliku w niskiej rozdzielczości i liczenie na szczęście.
Zakładanie, że plik jest w sRGB, bez sprawdzenia osadzonego profilu.
Zbyt wysokie limity tuszu.
Ukrywanie usterek maszyny ustawieniami RIP.
Brak szablonu zlecenia, przez co ustawienia różnią się między przebiegami.

Dobre ustawienie RIP opiera się na maszynie z poprawnym stitchingiem, zlinearyzowanej i sprofilowanej, i wykorzystuje ją najlepiej, jak się da.